بسیج در ارتباط با امنیت داخلی در حالتهای عادی، غیر عادی، فوق‌العاده و بحرانی ماموریت‌ها و وظایف خاصی را به عهده دارد. در این بخش به مأموریت‌ها و وظایف بسیج در هر یک از وضعیت‌های عادی، غیر عادی، فوق العاده و بحرانی اشاره خواهیم داشت.

مأموریت‌های بسیج
  مأموریت‌های بسیج در قالب مأموریت‌های نیروی مقاومت بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شرح زیر تعیین شده است
  الف-جذب، آموزش و سازماندهی ارتش بیست میلیونی و تأمین نیروی یگان‌های رزم سپاه؛
  ب-فعالیت‌هایی در جهت حفظ و انجام و ارتقاء روحیه بسیجیان، از قبیل امور فرهنگی - ورزشی، اردو و ارتقاء تحصیلی؛
  ج-دفاع محلی و مقاومت مردمی؛
مأموریت دفاع محلی و مقاومت مردمی شامل پنج قسمت عمده به شرح زیر می‌باشد:
ج-1)مقابله با بحران‌ و اغتشاشات داخلی در وضعیت زرد و کمک در وضعیت قرمز و سفید به نیروی زمین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی؛
ج-2)کمک به امنیت داخلی و مقابله با مفاسد اجتماعی و تهاجم فرهنگی استکبار (امر به معروف و نهی از منکر)؛
ج-3)انجام عملیات تاخیر در روستاها و شهرهای مرزی و مقاومت مردمی در شرایط جنگی و تأمین اعضای بسیج یگان‌های رزمی؛
ج-4)کمک به امداد و نجات مصدومین در سوانح طبیعی و شرایط جنگی
ج5)کسب اطلاع مردمی و انعکاس به مراجع ذی‌ربط (شبکه خبری بسیج
د)همکاری با ارگان‌ها (از قبیل سوادآموزی، جهادسازندگی، بهداشت و درمان و غیره
ه)حفاظت از شخصیت‌ها، اماکن حیاتی و حساس، امنیت پرواز هواپیما‌های غیرنظامی.
  قانون استخدامی سپاه پاسداران، اعضای پرسنل بسیجی را از زاویه تعهدی که به نظام سپاه دارند، به سه دسته، بسیجی عادی، بسیجی فعال و بسیجی ویژه تقسیم کرده است که انجام مأموریت‌های فوق بر حسب شرایط موقعیت و نیازی که سپاه پاسداران بر اساس وضعیت پیش آمده اعلام می‌نماید، توسط آنان به اجرا گذاشته می‌شود. 
منبع:محمدرضا مستوفیان و همکاران، عوامل حفظ و انسجام نیروهای بسیج در فرمان صلح، دانشکده فرماندهی  و ستاد، ص 19.-پژوهشکده باقرالعلوم-ع